Şehrin müdafaası anlamına gelen “propolis” tabiri; Yunanca pro (müdafaa) ve polis (şehir) kelimelerinden türetilmiştir. Bunun bal arısı için anlamı ise, kovanın muhafazası demektir. Propolis, işçi arıların, kovan içerisindeki besinleri, yavru arıları ve kendilerini çeşitli mikroorganizmalardan korumak amacıyla kullandıkları bir üründür. Arılar bitkilerin yaprak, gövde, tomurcuk gibi kısımlarından topladıkları reçinemsi maddeleri ve bitki nektarlarını, başlarında yer alan salgı bezlerinden salgılanan enzimlerle biyokimyasal değişikliğe uğratarak propolis üretirler.
Propolis içerisinde şu ana kadar 180 farklı bileşik tanımlanmıştır. Propolis ortalama olarak, % 55 oranında reçineli bileşikleri ve balsamları, % 30 oranında balmumu, % 10 oranında aromatik yağları ve % 5 oranında arı poleni içermektedir. Kalan % 5’lik kısmında ise, flavanoidler aminoasitler, B vitamini ve en önemli olarak tanımlayabileceğimiz antibiyotik içeriği bulunmaktadır. Propolis içerisindeki farmakolojik olarak etkili en önemli bileşikler flavanoid grubu (flavonlar, flavanollar ve flavanonlar), çeşitli fenolik ve aromatiklerdir. Propolis içerinde galangin, kaemferol, quercetin, pinosembrin, pinosambrin ve pinobanksin olmak üzere 38 flavanoid tanımlanmıştır. Diğer fenolikler arasında sinnamik alkol, sinnamik asit, benzil alkol, benzoik asit, kafeik asit ve fenilik asit bulunmaktadır. Propolisin kimyasal yapısı bal arılarının ziyaret ettiği bitki çeşidine göre çeşitlilik göstermektedir.
Propolis geçmiş dönemlerden beri çeşitli amaçlarda özellikle tıpta kullanılmaktadır. Eski yunan yazıtları bu maddeyi iltihaplanan yaralar için kür olarak tanımlarken Roma’da yara üzerine konulan lapa benzeri karışımın yapımında pratisyenler tarafından kullanılmakta olduğu kayıtlıdır. İbranice eski vasiyetnamelerde teori olarak geçmektedir ve terapetik özellikleri ile anılmaktadır. Avrupa’daki 12 yy kayıtları propolisin medikal preparatlarının yara enfeksiyonlarının tedavisi için kullanımından bahseder.
